Toen was het stil

Positiviteitsdenken

Een paar weken geleden voerde ik een korte online discussie met iemand over keuzes maken. Diegene liet weten dat de keuzes die je maakt jou de wetenschap geven dat je je leven kunt sturen. Dat geeft kracht en invloed en dat maakt je dan vrij.
‘Je kunt wel slachtoffer zijn, maar je hoeft je geen slachtoffer te voelen,’ eindigde hij opgewekt zijn betoog.
Ik deelde die opgewektheid niet. Natuurlijk maak je keuzes, maar je leven sturen? Daar geloof ik niet in.
Zijn uitspraken deden me een beetje denken aan spreuken als ‘je krijgt niet meer dan je kunt dragen’, of ‘het leven is wat je vandaag viert’, allemaal uitspraken die de maakbaarheid van het leven onderstrepen.
Bij mij schopt dat positiviteitsdenken behoorlijk tegen het zere been. Altijd al, vanuit de ervaring dat je gewoon wél teveel te dragen kunt hebben, maar nu helemaal. Het maakbare bestaan bestaat niet. Je kunt slachtoffer zijn en je mag je soms ook gewoon slachtoffer voelen, zonder dat iemand je meteen dreigend de dramadriehoek voorhoudt.
Sommige mensen krijgen namelijk gewoon wél meer dan ze kunnen dragen. Sommige mensen trokken gewoon een verkeerde kaart toen hun levenspad werd uitgedeeld. Werden geboren in een oorlogsgebied, of op een plaats waar geen eten is, ergens waar vrouwen worden besneden en verkracht en in het ergste geval op een plaats waar dit allemaal het geval is.

Positiviteitsdenken heeft nog veel meer nadelen. Stel je voor, je gaat ervan uit dat je leven maakbaar is en je krijgt kanker. Dan ga je dus verwoed na wat je allemaal verkeerd hebt gedaan om die kanker te hebben ‘verdiend’. Iedere stroopwafel, sigaret, geblakerde boterham, ongesmeerde zonnestraal en slok wijn passeert de revue: wat was het dat deze ziekte bij jou veroorzaakte? Moet je je nu schuldig gaan voelen over je leefstijl, ook al was die helemaal niet zo verkeerd?
Nog erger wordt het als je vindt dat je de ziekte moet bestrijden door positief te blijven, want alleen met positief denken kun je de strijd winnen. En met medicatie natuurlijk.
Op die manier is het nog je eigen schuld ook als je toch bezwijkt aan de ziekte. Had je maar niet die stroopwafel enzovoort en had je maar wel positief moeten blijven strijden.

Als je een dierbare verliest, gebeurt hetzelfde. Eerst mag je diep zakken, daarna word je geacht jezelf weer bij elkaar te rapen en door te gaan. Het te hebben verwerkt, het een plekje te hebben gegeven.
Gek genoeg verkeer ik in de luxe positie dat ik mijn kind verloor en nog wel door zelfdoding en dus mag ik dan wel de rest van mijn leven neerslachtig zijn.
Dat ben ik niet van plan. Periodes van depressie worden gelukkig geregeld afgewisseld met momenten van actie, creatieve ideeën en kleine gelukjes.
En soms is dat inderdaad een kwestie van kiezen. Blijf ik vandaag op de bank hangen, of trek ik mijn wandelschoenen aan en ga ik even door het bos banjeren? Dit in de wetenschap dat ik me na zo’n wandeling minimaal een klein beetje beter voel.
Soms kies ik ervoor om wel op de bank te hangen. Wil ik me helemaal niet een klein beetje beter voelen. Wentel ik me in het gevoel dat het leven nou eenmaal ruk is. Heb ik met mezelf te doen, omdat de levenspadkaart die ik trok soms ook niet een heel fijne is.
Ach, en daarna relativeer ik weer. Zelfs in mijn zwartste momenten weet ik ergens diep vanbinnen dat ik ooit weer uit het gat klauter en dat ik me dan beter voel. Dan kijk ik om me heen en dan ben ik zo blij met mijn huis en mijn straat en mijn dorp en mijn bos. Met lieve vrienden, lieve partner, lieve kinderen, lieve huisdieren, nog meer lieve mensen (niet in deze volgorde). Met een bos bloemen, met de zon, met de fluitende vogeltjes, met een lekker broodje. Dan valt het leven heus wel mee.

Is dat een kwestie van keuzes maken? Ik vind van niet.
Ben gezegend met een soort weerbaarheid die maakt dat ik steeds weer verder kan. Maar o wat heb ik het tussentijds nodig om even flink te mogen klagen, luidop te roepen dat ik vind dat ik het zwaar heb. Want die zelfcompassie maakt dat ik kan huilen en de tranen maken schoon schip. Pas daarna zie ik die zon en die bloemen.
Wat mij kracht geeft, is niet de gedachte dat ik mijn leven kan sturen. Want ik weet als geen ander dat het noodlot zomaar kan toeslaan, en dan niet één keer maar meermaals.
Wat mij wel kracht geeft, is de ervaring dat ik er dus helemaal doorheen kan zitten, maar dat ik daar weer uit kom. Dat ik nu wel kan voelen dat mijn wereld is vergaan, maar dat ik het morgen en anders volgende week weer anders ga voelen.

En natuurlijk maak je keuzes, die keuzes maken ons mens. Als ik het intellect van mijn hond had, zou ik alleen nog maar stroopwafels eten, afgewisseld met bitterballen – ik zeg maar wat, want ik houd helemaal niet zo van stroopwafels. Ik zou altijd op de bank blijven hangen als ik me zo moe voel als ik me de laatste paar jaar voel. Ik zou nooit gezonde besluiten nemen die regelrecht tegen mijn eerste impulsen ingaan.
Die keuzes maken dat ik niet zomaar bezwijk aan alles wat ik zo zwaar vind. Maar ze maken me niet vrij, ze maken mijn leven niet tot een feestje dat ik iedere dag weer kan vieren. En het is zeker niet zo dat ik mijn leven kan sturen, omdat sommige gebeurtenissen je nou eenmaal echt overkomen en omdat de klappen die die gebeurtenissen geven, nog jaren kunnen nagalmen in lichaam en geest.
Misschien moet je gewoon niet zoveel narigheid hebben meegemaakt om het leven als maakbaar te beschouwen, misschien ben ik wel gewoon jaloers op iemand die vanuit een zekere naïviteit, die ik al vele jaren geleden inleverde, oprecht meent dat je vrij kunt leven, los van de pijn van het bestaan.

6 Reacties

  1. Agnes

    Wauw..
    Ik kan me telkens zo vinden in jouw woorden..

    Antwoord
    • Patti

      Ik vind dat heel fijn om te horen.

      Antwoord
  2. Tom

    Lieve Patti,

    Ook de keuzes die anderen maken kunnen grote invloed hebben op je leven…
    Nelleke heeft in 2012 een keuze gemaakt. Een keuze gebaseerd op haar liefde voor Sander, maar ook uit angst voor een leven zonder haar Sander.

    Biggg Huggg

    Antwoord
    • Patti

      Ach lieve Tom, en dat overkomt je dan dus ook gewoon. Ondanks al je zorg en zorgen.
      Liefs!

      Antwoord
  3. Patrick

    Hey Patti,
    Het houdt je wel bezig he? 🙂
    Voor de anderen: ik ben die “positiviteitsdenker”. Ik vind je stuk goed omdat je reflecteert op jouw eigen visie omtrent het maken van keuzes of juist niet.
    Waar je een beetje de plank misslaat voor mij, is dat je mij naïviteit toedicht.

    Socrates of een onbekende meneer Watson uit Schotland zei (het is niet helemaal zeker aan wie deze quote kan worden toegeschreven): “Everyone you meet is fighting a battle you know nothing about. Be kind. Always.”

    Mijn eigen gevecht (zeer belangrijke mensen die overleden, moeilijke jeugd enzo) maakte dat ik me steeds meer bewust werd van de keuzes die ik maakte en ik koos er voor om zoveel mogelijk keuzes te willen maken die gezond voor me zijn.

    Ik denk nog steeds dat je continu keuzes maakt. Soms doe je dat bewust en meestal is dat onbewust, maar het blijven keuzes. Ga ik ja zeggen of nee tegen de groep die wil dat ik mee kom, ook al ben ik doodop? ‘s Mensen overtuigingen beïnvloeden keuzes (net zoals die jouw keuzes beïnvloedden).

    Het maken van keuzes staat voor mij geheel en al los van een eventuele schuldvraag. Een voor mij belangrijke trainer zei altijd: “op ieder moment van de dag doe je wat je kunt, met alles wat je op dat moment te bieden hebt. Je bent onschuldig”.
    Hij stelde daarmee dat de keuzes die je maakt ontstaan vanuit je onbewuste of bewuste en dat je dat doet met het maximale dat in je zit. Derhalve treft je geen blaam.

    Daarnaast: je schuldig voelen over een ziekte die je hebt gekregen vind ik nogal onzinnig (ik bijvoorbeeld ben behept met een zeldzame erfelijke afwijking die maakt dat ik een grotere kans heb op alles wat eindigt op …bloeding).

    Wat ik zei op LinkedIn is: wat je overkomt, daar heb je vaak geen invloed op. Wel wat je er mee doet. Ik kan mijn leven laten leiden door die ziekte die ik heb. Dat weiger ik. Ik leef zo vrij mogelijk met keuzes voor dingen die me blij maken. Soms maak ik keuzes om mijn lijf te onderhouden zoals een operatie en dergelijke.
    Ik kies telkens weer voor een positieve insteek. Dat heeft mij vaak geholpen. Ik kies dan voor een richting die ervoor zorgt dat het gevoel dat ik heb zo positief mogelijk is.
    Dat maakt me geen positiviteitsgoeroe of naïeveling. Ik kies elk moment van de dag en zoveel mogelijk in een richting waar ik blij van word.

    Natuurlijk heb ik momenten gehad dat ik het gevoel had dat ik van de brug zou springen (wie heeft die niet?) van ellende of dat ik nauwelijks in staat was om uit mijn bed te komen van het verdriet dat ik ervoer. Ook toen koos ik telkens voor een richting die me uit dat gevoel ging halen. Het verdriet van het verlies van mijn zus viel me enorm zwaar. Ik heb gehuild, ben boos geweest, bang geweest voor mijn eigen dood en telkens keek ik om me heen en zag dat de vogels bleven fluiten en dat de wereld doordraait. Misschien, zo dacht ik, zou mijn zus willen dat ik van mijn leven maakte wat ik kon. Dat deed ik. In ben mezelf gaan ontwikkelen. Therapie, coaching, opleidingen gevolgd tot ik na zo’n 9 jaar training merk dat ik nog steeds kies en elke dag kies ik vaker bewuster.

    Antwoord
    • Patti

      Patrick, bedankt voor je uitgebreide reactie. Je naïef noemen, was wellicht iets onder de gordel. Maar ik vraag me dan ook oprecht af – nog steeds – hoe iemand die enige levenservaring heeft kan vinden dat het leven wordt bepaald door de keuzes die je maakt.
      Kijk, voor een gedeelte ben ik het met je eens, en dat schreef ik ook op LinkedIn. Je kunt, met dat wat je is gegeven aan intellect en optimisme en nog wat karaktertrekken en mogelijk ook opvoeding, ervoor kiezen om ‘s ochtends je bed uit te komen, in plaats van dat je van die brug springt. Maar dat is dus nog altijd afhankelijk van dat wat je is gegeven. De mensen die het niet lukt om hun bed uit te komen, de mensen die wel van die brug springen – van hen kun je zeggen dat ze geen goede keuzes hebben gemaakt. Maar je kunt ook concluderen dat het ze domweg niet lukt om te doen wat jij doet. Omdat ze te depressief zijn, te beperkt, te beschadigd, te wat dan ook.
      Die mensen zijn gewoon slachtoffer. Mijn zoon maakte een keuze, maar was tegelijk slachtoffer van alles wat hem was overkomen.
      En het is niet dat ik hier het slachtofferschap wil vieren. Maar ik vind dat er vanuit gedachte ‘ik heb een heleboel shit meegemaakt en tóch ben ik hier en maak ik gezonde keuzes’ een zekere arrogantie spreekt. Je kunt niet voor een ander spreken, nooit. Dat is denk ik wat ik bedoel.

      Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Tijd
Tijd

Het lijkt een eeuw geleden dat Bas nog bij ons was. Tegelijk is het alsof hij ieder moment de deur binnen kan wandelen.

De Eiffeltoren van Bas
De Eiffeltoren van Bas

De uitvaart letterlijk terugkijken en opnieuw beseffen wat je nu eigenlijk mist.

Blogs

  • Pattiblog
  • Gastblog
Tijd
Eiffeltoren 2004
De Eiffeltoren van Bas
Doelloos
mens boven aan hoge rots
Bang
meisje en hond op kleed
Rouwmoe
fiets in de stad
Onderweg
Tijd
Tijd

Het lijkt een eeuw geleden dat Bas nog bij ons was. Tegelijk is het alsof hij ieder moment de deur binnen kan wandelen.

De Eiffeltoren van Bas
De Eiffeltoren van Bas

De uitvaart letterlijk terugkijken en opnieuw beseffen wat je nu eigenlijk mist.

Blogs

  • Pattiblog
  • Gastblog
Tijd
Eiffeltoren 2004
De Eiffeltoren van Bas
Doelloos
mens boven aan hoge rots
Bang
meisje en hond op kleed
Rouwmoe
fiets in de stad
Onderweg