Toen was het stil

Onverdraagzaam

Je zou denken dat de fase van rouw waarin niet zoveel gebeurt dan ook wel lekker ontspannen moet zijn. Maar nee, deze ‘plateaufase’ is verwarrend en onrustig. Zelfs bloggen lukt niet goed, omdat m’n gedachten en gevoelens alle kanten op springen. En ik wil natuurlijk wel een coherent geheel schrijven, tenslotte schrijf ik niet alleen voor mijn eigen plezier.
Ik doe een poging. Want schrijven moet. Er moet me altijd wel iets van het hart. En ook nu valt rouwen niet mee.

Dat schrijven, daar begon ik al mee in de eerste dagen na de dood van Bas. Wat niet zo gek was, want ik schrijf altijd. Mijn toetsenbord – en indien die niet voorhanden is, mijn pen – is mijn gezond verstand, zeg ik weleens. Als ik het in mijn hoofd niet snap, snappen mijn handen het wel; het gebeurt geregeld dat ik mijn eigen tekst teruglees en denk: o, dus zo werkt dat in mijn hoofd.
Ik kijk dan ook niet alleen van binnenuit naar wat ik ervaar, maar beschouw ook min of meer van buitenaf wat ik doe.
Die eerste maanden na het overlijden schreef ik niet zo goed, schrijftechnisch gezien. Wat ik nu teruglees van die tijd is bovenal één grote kreet van schrik en wanhoop. En een zekere vastberadenheid om dit alles te dragen.
Op de een of andere manier kan ik terugverlangen naar die tijd. De schrik en de rauwe pijn, de mist waar ik misschien wel een jaar lang in verkeerde. Het grote verdriet, de woede – het was zo enorm en niet te bevatten, dat ik daar dan ook geen poging toe deed en de dag volgde zoals die zich aandiende.
Inmiddels ben ik allang weer geland in de normale wereld, maar ik kan m’n draai er nog steeds niet vinden. En wat is gebleven, is mijn boosheid.
Alweer bijna anderhalf jaar geleden schreef ik een blog dat ‘Boos’ heet en waarin ik beschrijf hoe woedend ik zomaar kon worden op willekeurig wie. Duidelijk, zeiden toen een paar mensen, dit hoort bij rouw. Oké, dat zal dan wel, als het maar weer overgaat, dacht ik.
Die alles verterende woede ging inderdaad over, gelukkig, maar de boosheid is er nog steeds. Alleen, net zoals alle andere gevoelens van nu, wat minder uitgesproken, wat meer diffuus.

Daardoor ben ik dus boos op zo’n beetje iedereen die het niet met me eens is. En dat zijn er nogal wat. Nooit eerder waren er zo veel meningen als juist nu, in deze corona-black-lives-mattertijd.
Je bent vóór, of je bent tegen – grijstinten zijn er even niet. We zijn allemaal tegen corona – althans, dat mag ik hopen – maar de een beschouwt het als een te verwaarlozen griep, terwijl de ander de deur niet meer uit durft zonder astronautenpak. De een vindt dat we met z’n allen schuldig zijn aan de slavernij van toen, de ander bijt zich verbeten vast in het in stand houden van Zwarte Piet.
Ja, en ik vind daar ook wat van. Op de een of andere manier echter ben ik oprecht geschokt als iemand wat anders vindt dan ik en dan moet ik diegene dus zien te overtuigen van mijn denkbeelden.
En zo maak ik ruzie. Beschaafd hoor, ik smijt nooit met scheldwoorden, niet in het echt en ook niet virtueel.
Maar hoe is het toch mogelijk dat ik in tijden van mijn grootste nood mensen van me weet te verwijderen, in plaats van dat ik meer warmte en liefde ontvang?
‘Ach, het is ook een kwestie van voortschrijdend inzicht,’ zeggen anderen schouderophalend, als ik dit meld, ‘sommige mensen blijken uiteindelijk gewoon niet bij je te passen.’
Is dat dan ook wat er gebeurt in tijden van rouw, dat je zelf opeens selectiever wordt? Want ik wil die mensen niet perse uit mijn leven kwijt, juist niet. Maar waar ik altijd meer ‘leven en laten leven’ was, ben ik nu regelrecht onverdraagzaam. Denk hoe ik denk, anders begrijp ik je niet. En dan word ik nog boos op je ook.

Onder boosheid zit verdriet, leerde ik ooit, lang voordat zich dit alles afspeelde. En misschien is dat het dan wel. Want wat doet het ertoe als mensen op sociale media andere meningen toegedaan zijn dan ik? Die mensen dragen ook andere schoenen dan ik – om maar wat te noemen.
Waar komt mijn verbeten bekeringsdrang vandaan? Waarom mogen mensen, die al dan niet relatief ver van me af staan, niet gewoon denken en voelen wat ze willen? Heb ik de taak om mijn omgeving – en mijn omgeving beslaat dankzij sociale media heel Nederland – op te voeden? En ben ik klaar als iedereen hetzelfde denkt als ik? Of heb ik ook weleens geen gelijk?

Ik heb die sociale media een klein beetje de rug toegekeerd. Om mezelf te beschermen, om niet de hele dag boos te worden op bekenden en onbekenden. Om niet nog onsympathieker te worden, want dit is een deel van mij dat ik nog niet zo goed kende en waarmee ik niet vertrouwd wens te worden.
Het is tijd om verder te gaan waar ik gebleven was. En dat kan dus betekenen dat ik gewoon maar een beetje voor me uit kijk, een beetje tuinier, een beetje schilder. Dichter bij mezelf betekent dichter bij het verdriet. Maar dus ook zachter en hopelijk begripvoller.
Ik ben best veel mensen kwijtgeraakt in de afgelopen tweeënhalf jaar en dat is lang niet altijd mijn eigen aandeel geweest. Maar ik hoef de mensen die zijn gebleven toch niet van me af te trappen?
Op zoek naar mijn empathie ben ik. Ik wil aardig, niks-aan-de-hand en verdraagzaam zijn, gewoon een beetje zoals ik was.
Ooit beschreef ik dat rouwen een eenzaam proces is, dat zoveel meer behelst dan ‘alleen maar’ huilend in een hoekje zitten. Nou past huilend in een hoekje zitten sowieso niet bij me, maar hoe eenzaam dit proces is, had ik zelfs toen niet kunnen bevroeden.

 

 

10 Reacties

  1. Mama van Jip

    Weer zo’n herkenbaar verhaal. Doordat jij je woorden vind, herken ik mezelf soms beter. O, zo zit dat dus.
    Dankjewel

    Antwoord
    • Patti

      Dat vind ik heel fijn om te lezen! Ook als ik moet zoeken naar woorden doe ik m’n best te publiceren, in de hoop dat iemand er iets in herkent. Bij dit onderwerp nog meer dan ooit, want ik vind het moeilijk mezelf een beetje te snappen hierin.

      Antwoord
      • Mama van Jip

        Sterker nog, je hebt niet alleen mij geholpen, maar ook mijn therapeut. Ik heb haar jouw blog laten lezen. Ik vertelde haar een paar weken geleden dat ik hier zo mee worstel. Door jouw blog te lezen begreep zij dat dit niet uitzonderlijk is. Dat dit niet iets is wat “gerepareerd” moet worden, maar iets is wat bij onze rouw past. Het gaf haar ook het vertrouwen dat dit iets is wat wel weer zal normaliseren. En dat vond ik dan weer heel geruststellend.
        Jouw Bas overleed in dezelfde periode als mijn Jip. Het valt niet mee om herkenning te vinden. Natuurlijk zijn er heel veel meer moeders die hun kind zijn verloren op deze manier. Maar iedereen gaat er op zijn eigen manier mee om. In jouw schrijfsels vind ik niet alleen herkenning in het proces, maar ook in gedachten patronen.

        Antwoord
        • Patti

          Wauw, wat fijn. En ja, we doen het allemaal op onze eigen manier hè. Maar ik denk dat de meesten van ons deze patronen wel hebben. alleen ieder op zijn of haar eigen tempo.
          De fasen in het rouwproces, zoals die jarenlang werden gehanteerd door onder meer therapeuten, blijken helemaal niet te bestaan, of in ieder geval niet netjes achter elkaar. Je zou dan ‘klaar’ zijn met rouwen zodra je de fase van acceptatie hebt bereikt, nou, ik weet niet hoe jij daarover denkt maar ik ga die fase niet bereiken. Dragen oké, maar accepteren, werkelijk accepteren, dat staat heel ver van me af. Dat gat in mijn ziel gaat echt niet meer weg. En dat is niet zo erg, dat hoort voortaan gewoon bij me.

          Antwoord
          • Mama van Jip

            Accepteren is een vies woord geworden. En ook wennen doet het nooit. Dragen, verweven, en nog meer van dat soort woorden komen in de buurt. En klaar met rouwen? Ik weet niet eens of ik dat zou willen als het zou kunnen. Wanneer het steeds zo aan het randje knaagt en ik me zo alleen voel, kies ik voor actief rouwen, de pijn opzoeken en ruimte geven. En hoe pijnlijk ook, het geeft ook een gevoel van nabijheid. Het klinkt allemaal zo tegenstrijdig, is haast niet uit te leggen.
            Wel mooi hoe je het zegt, dat gat in de ziel hoort bij ons. Gewoon.

  2. Bea

    Dat geschokt zijn, als mensen anders denken dan ik, dat ervaar ik in deze tijd ook uitermate sterk. En ook voel ik dan boosheid, die ik niet wil. En vervolgens kan ik er niks mee, behalve geschokt blijven, vol vraagtekens over hoe mensen zo kunnen denken en doen. Het zijn echt rare tijden, ik kan me voorstellen dat dat voor jou nog sterker is door jouw ervaringen. Jouw schrijven laat me zien dat ik niet de enige ben die zo’n moeite heeft met wat er nu allemaal gebeurt en hoe daarmee te dealen. Dank je wel daarvoor.

    Antwoord
    • Patti

      Jij bedankt voor je reactie! Ja, het is sowieso een tijd van grote polarisatie, lijkt wel. Maar mijn zenuwen liggen nog bloot en daar ben ik intussen wel zozeer aan gewend geraakt dat ik niet besefte dat dit meespeelt, ook in dit soort discussies.

      Antwoord
  3. Linda

    Ach dat domme kutvolk

    Antwoord
  4. Barteline

    Beste Patti,

    Ik lees jouw blog heel graag. Niet altijd ben ik het me je eens maar wat je ervaart is heel herkenbaar. Ik besef ook tegelijkertijd dat rouw processen niet parallel lopen dus waar ik het nu misschien niet eens ben kan ik misschien over een half jaar beamen. Kortom stop niet met het verwoorden van jouw proces.
    Dat gemis aan empathie, meeleven dat ervaar ik als gevolg van de beschadiging / open wond die ik als moeder opgelopen heb doordat mijn kind niet mocht zijn zoals hij was, dus ..
    Het kost me veel kracht om niet te verharden en te denken jammer dan waar zeuren jullie (de wereld) over. De wereld is niet eerlijk dat wist je toch al lang. Maar daarom is jouw blog zo nodig daar vind je erkenning en bevestiging voor de gevoelens en gedachten die je bij anderen onuitgesproken laat. Grt Barteline

    Antwoord
    • Patti

      Hai Barteline, je hoeft het uiteraard niet met me eens te zijn. Fijn dat je er wel herkenning in vindt. En ja, je kunt inderdaad op een punt komen dat je denkt ‘waar doen jullie toch moeilijk over?’.

      Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Tijd
Tijd

Het lijkt een eeuw geleden dat Bas nog bij ons was. Tegelijk is het alsof hij ieder moment de deur binnen kan wandelen.

De Eiffeltoren van Bas
De Eiffeltoren van Bas

De uitvaart letterlijk terugkijken en opnieuw beseffen wat je nu eigenlijk mist.

Blogs

  • Pattiblog
  • Gastblog
Tijd
Eiffeltoren 2004
De Eiffeltoren van Bas
Doelloos
mens boven aan hoge rots
Bang
zeilboot
Positiviteitsdenken
meisje en hond op kleed
Rouwmoe
Tijd
Tijd

Het lijkt een eeuw geleden dat Bas nog bij ons was. Tegelijk is het alsof hij ieder moment de deur binnen kan wandelen.

De Eiffeltoren van Bas
De Eiffeltoren van Bas

De uitvaart letterlijk terugkijken en opnieuw beseffen wat je nu eigenlijk mist.

Blogs

  • Pattiblog
  • Gastblog
Tijd
Eiffeltoren 2004
De Eiffeltoren van Bas
Doelloos
mens boven aan hoge rots
Bang
zeilboot
Positiviteitsdenken
meisje en hond op kleed
Rouwmoe