Toen was het stil

Onbetrouwbaar

Op de terugweg van de camping naar huis dacht ik opeens verschrikt: o shit, geen cadeautje voor oma gekocht. Halverwege die zin in mijn hoofd kapte ik ‘m alweer af, want natuurlijk geen cadeautje voor oma, oma is er niet meer. Het was een dubbel schrikmoment binnen een seconde: help ik heb geen cadeautje, help mijn moeder is dood.
Ik zei het tegen Marie, die naast me zat, achter het stuur: ‘ik bedacht me net dat we een cadeautje voor oma hadden moeten kopen, stom hè?’
Marie mompelde iets van ‘hm’ en keek stuurs voor zich uit. We praten niet over oma, over de dood van oma, of over het missen van oma. Als we er niet over praten, is het er niet. En Marie kan als geen ander afwerend kijken, als ik iets aanraak dat toegedekt dient te blijven.
Deze manier van rouwen is nieuw voor mij. We hebben steeds ons best gedaan dat soort gevoelens juist niet te omzeilen.
Maar het is nu een beetje teveel, denk ik.

We waren dus op vakantie en we hadden het over rouw. Er waren op de camping mensen die vers in de rouw zijn, vers in de zware en nare rouw. 
En dus praatten we daarover. Een beetje aftastend, je bent tenslotte allemaal op vakantie en je wilt elkaar niet belasten met veel te zware verhalen. Maar dan vind je elkaar in de herkenning. 
Over extreme vermoeidheid, gebrek aan empatisch vermogen, zomaar opeens blijken te huilen, niet weten wanneer je weer uit deze mist opstaat.
Wat zijn het er veel. Mensen die zware, nare dingen meemaken, bedoel ik. 
Is dat sinds wij ons verlies meemaakten, of zie ik ze nu pas? Vast het laatste, het zal heus niet zo zijn dat vóór Bas geen mensen voortijdig aan hun eind kwamen. Het zal zoiets zijn als wanneer je zwanger bent en je ziet opeens overal zwangere vrouwen. 
Als een andere campingbezoekster, ouder dan ik, meldt geen ervaring te hebben met verlies en rouw ben ik dan ook stomverbaasd.

We deden een ommegang over de camping, om een van de gestorvenen te herdenken. Ikzelf haalde bij die gelegenheid een anekdote op. Leuk was dat, fijn om iets te kunnen delen uit mijn eigen herinnering ten behoeve van de mensen die een dierbare moeten missen.
We liepen daarna verder, er waren meer en mooiere anekdotes, van mensen die dichterbij hadden gestaan dan ik. 
En ik liep alleen. Die neiging heb ik, ik ben zo vaak en zo lang alleen geweest in mijn leven dat ik soms een beetje vergeet hoe aansluiting te zoeken bij de ander. En het grootste deel van de aanwezigen liep met partner – ik niet, mijn partner was thuis.
Na afloop konden we een biertje halen. Ik hief het biertje op de overledene en ging even buiten zitten. De drukte van al die mensen benauwde me opeens, ik voelde me extra alleen in de massa. En ik hoefde op dat moment niet de aandacht naar mij toe, dit was niet mijn overledene, niet mijn rouw.
Maar je eigen verdriet kun je niet uitzetten, dat blijkt steeds weer. In de schuur waarin het biertje werd geheven, de schuur met de meeste herinneringen, kerfde Bas vele jaren geleden een tekst in runen. En die tekst keek me aan.
Volgend jaar zal deze camping niet meer bestaan, niet meer op deze plek althans. Wij kwamen hier al vanaf 18 jaar geleden soms wel en soms niet aanwaaien. Nooit brachten we hier onze hele zomervakantie door, vaak wel een gedeelte ervan. Bas was hier gekend.
En dat zal hij op een nieuwe locatie bij deze zelfde mensen weer zijn. Alleen blijft er een stuk achter. Zijn runen in die muur staan voor alle herinneringen op deze plaats. Mooie herinneringen, alleen maar mooie, lieve en dierbare.
Ik ging even zitten en zat daar alleen. Sommige mensen leken me op te merken, maar bleven bij me weg. Ze zullen gedacht hebben dat ik liever even alleen zat. 
Maar dat zat ik niet. Ik was verloren even. 

Terug thuis. Nog een paar dagen en dan is het de eerste verjaardag van mijn moeder die geen verjaardag meer is. Ik vrees dat ook deze rouw me onverbiddelijk gaat inhalen. Ben er jankerig van. Of ben ik gewoon moe van anderhalve week vakantie?
Aan alle kanten word ik benaderd. Voor een bankrekening die niet werkt, voor een lokaal goed doel dat veel aandacht vergt, voor een eigen stichting die nog veel meer aandacht nodig heeft, voor meer persoonlijke zaken. 
En ik ben er niet aan toe, het overspoelt me. Anderhalve week vakantie was niet genoeg op deze manier, niet genoeg om me weer fris op zaken te storten die echt mijn aandacht en passie verdienen. Ik ben onbetrouwbaar, in die zin dat ik afspraken vergeet na te komen, of dubbel maak.  Ik vergeet rekeningen te betalen. Boeken terug te geven. Zo ken ik mezelf eigenlijk niet.
Of eigenlijk toch wel, zo ben ik als ik rouw.

Ik weet wat rouw is.
Je vindt er een weg in. Ik ken veel mensen die groot verlies leden en allemaal – op een na – leven nog. Je vindt je momenten van geluk weer terug. Je kunt gewoon verder leven, hetzij immer zeulend met een zware koffer vol gemoed.
Maar nu moet ik terug naar mij. Naar de zoon die ik op zo’n vakantie opeens weer zo gruwelijk mis. Naar alle jaren van geluk en ontbering die aan dat verlies voorafgingen. Naar de moeder met wie ik zo’n moeizame relatie had, maar die gedurende vele jaren de enige was die ik had. 
Ik moet verwerken dat ik haar een makkelijker einde had gegund, dat ik het mijzelf had gegund om afscheid te nemen van haar als haar dochter in plaats van als haar verpleegkundige. Ik moet en blijf verwerken dat ik er niets aan heb kunnen veranderen dat mijn kind voor de dood koos, ook al was er in mijn ogen zoveel om voor te leven.
Terwijl de afspraken me om de oren vliegen, besef ik dat het tijd is voor rust.

2 Reacties

  1. Marten

    Zo is het Patty en zo zal het zijn, onze paden met en langs de rouw, soms onbegaanbaar, dan weer geplaveid met een onbestemde substantie van ogenschijnlijk soepel en makkelijk te betreden samenstelling die onze stappen dempt en ons gemoed ogenschijnlijk even lichter maakt, maar immer lopen we alleen op dat pad, het is ons eigen pad, lieve groet van een medewandelaar.

    Antwoord
    • Patti

      Marten, moet een traantje wegpinken bij je mooie woorden. Op de een of andere manier is het troostend te weten dat er meer alleen lopen.

      Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Rouwpakketje
Rouwpakketje

Je kunt pakketjes kopen, met daarin ook oefeningen voor rouwenden. Ik kan me daar dus niks bij voorstellen.

Lesje rouw
Lesje rouw

Een vriendin belde mij. Ze had net haar vader begraven en was erg verdrietig. Hij was plotseling overleden, ze had geen afscheid kunnen nemen. En hij was erg belangrijk voor haar geweest.
Ze vertelde dat ze moe is en boos en ze heeft last van schuldgevoelens en ze moet zoveel. 
Ik antwoordde dat alle gevoelens bij rouw horen: verdriet, boosheid, angst en ook plezier. Dat laatste kon niet, antwoordde ze, want daar zou ze zich schuldig over voelen.
Ho, dacht ik, dat kan wel. Alles wat je voelt is oké.

Blogs

  • Pattiblog
  • Gastblog
Brieven
Rouwpakketje
Verdriet
Lesje rouw
Uitvaart
Sterrenhemel
Razen
Ma op reis met koffers
Mama
No trespassing
Nederigheid
Rouwpakketje
Rouwpakketje

Je kunt pakketjes kopen, met daarin ook oefeningen voor rouwenden. Ik kan me daar dus niks bij voorstellen.

Lesje rouw
Lesje rouw

Een vriendin belde mij. Ze had net haar vader begraven en was erg verdrietig. Hij was plotseling overleden, ze had geen afscheid kunnen nemen. En hij was erg belangrijk voor haar geweest.
Ze vertelde dat ze moe is en boos en ze heeft last van schuldgevoelens en ze moet zoveel. 
Ik antwoordde dat alle gevoelens bij rouw horen: verdriet, boosheid, angst en ook plezier. Dat laatste kon niet, antwoordde ze, want daar zou ze zich schuldig over voelen.
Ho, dacht ik, dat kan wel. Alles wat je voelt is oké.

Blogs

  • Pattiblog
  • Gastblog
Brieven
Rouwpakketje
Verdriet
Lesje rouw
Uitvaart
Sterrenhemel
Razen
Ma op reis met koffers
Mama
No trespassing
Nederigheid