Toen was het stil

Hij was hier

We reden door Frankrijk, Jaap en ik, in onze iniminicamper. Voor het eerst in al die jaren dat we samen zijn dat we ook echt samen op vakantie gingen, twee weken lang maar liefst.
Het werd een trip down memory lane, per ongeluk. Kennelijk rijd je, als je op de bonnefooi gaat, toch ergens naartoe waar je het kent.
Zolang het de memories van Jaap betrof, was dat prima. De Calanques bij Marseille waren mij volstrekt onbekend, we liepen samen een paar kilometer over grillige rotsen naar een woelige Middellandse Zee en ik was opgetogen over zoveel schoonheid.

Mijn eigen herinneringen waren gekleurd. We stopten op de camping waar ik 13 jaar geleden met vrienden en met mijn drie toen nog kleine kinderen kampeerde. Die camping was nog precies hetzelfde, de rivier waar hij aan ligt ook, de historische brug ernaast, het dorpje, de weg naar het dorpje.
Ik liep mijn herinneringen. Herinnerde me dat ik me eenzaam had gevoeld toen, drie jaar na mijn scheiding, alleen met mijn kinderen. Hoe anders is dat nu met Jaap aan mijn zijde.
Maar ik herinnerde me ook allemaal gelukkige momentjes, alle kinderen schommelend in de hangmat, Bas die stenen stapelde in de rivier, Vijf die toen zelf vier was en die een vriendje op de camping had van tweeënhalf, Sjoerdje.
Vijf die ik onder de douche zette, ik kon de bewuste douche nog zo aanwijzen.
Ik was hem aan het afdrogen, een schone kleuter in een warme handdoek, toen hij zei: ‘Mama, Sjoerdje heeft een papa!’
Ik antwoordde, voorzichtig: ‘De meeste kinderen hebben een papa.’
‘Ja maar, die papa hebben ze meegenomen op vakantie.’
Ach lief kind. Ik wist niet of ik moest lachen of huilen. Dit was zijn wereldbeeld: kinderen wonen bij hun mama. Papa’s zie je soms in het weekend.
Mijn herinneringen aan die vakantie waren vooral zonnig. Spelen. Op pad gaan. Plezier hebben.
Toen Jaap en ik na twee nachten weggingen, was ik opnieuw een beetje bedrukt. Overal liggen herinneringen, alsof ik overal een stukje Bas achterlaat.

We kwamen aan in Albi. Het was mijn vurige wens geweest om daar eens naartoe te gaan, en ik werd niet teleurgesteld, want Albi was ontroerend mooi.
In de kathedraal brandde ik een kaarsje voor Bas en ook eentje voor mijn moeder. Ik aarzelde over een kaarsje voor mijn vader, maar deed het toch maar niet. Mijn vader vond dat soort dingen stom.
En ik ben niet gelovig, maar toch brand ik een kaarsje bij Maria. Die ook een zoon verloor. Die weet hoe het voelt.
In plotse tranen liep ik verder, ik zag niet zoveel meer van de kathedraal, dus ik liep maar naar buiten. Tranen wegpoetsen, terrasje opzoeken, het was lunchtijd. Tegenwoordig kan ik snel schakelen.

Die nacht droomde ik. Natuurlijk droom ik altijd, zoals iedereen, maar deze droom was heel echt.
Ik werd wakker met een duidelijk beeld van Bas voor me. Hij was even langs geweest. Thuis, denk ik. Ik zag zijn blonde krullen voor me, en de drie haren op zijn kin – Bas had niet veel baardgroei. Hij was blij geweest. En hij was gewoon even langs. Ging ook weer weg. Was prima.
Verder herinner ik me de droom niet meer.
Dus ik bleef wat verward. Blij, want het was duidelijk goed geweest. Goed dat hij er was, goed dat hij weer ging. Maar wat was er precies gebeurd en waar waren we en waren de andere kinderen er dan ook bij geweest? – ik geloof het wel. Ik wilde het zo graag weten allemaal.
Het was net alsof ik die nacht even in een andere dimensie was geweest en nu was ik terug en kon ik m’n draai even niet vinden. Ik zette gewoon koffie, op het gasstelletje in de auto. Ging gewoon boodschappen doen. Gewoon, alles ging door, ik was op vakantie.
Maar ik was wel een beetje in de war. Want afgelopen nacht had ik Bas geknuffeld.

We reden door de Limousin, een heel eind van de camping vandaan waar we 11 jaar geleden waren. Een fantastische vakantie, prachtige herinneringen aan. Maar wat zich nu aan me opdrong, was de herinnering aan de heenreis.
Compleet overspannen was ik vertrokken. Zoals vaker, ik werkte hard, runde een gezin en dan vertrekken voor een vakantie en alle kinderen met al hun bagage in de auto en naar de goeie plek rijden, dat kostte veel energie. En die goeie plek konden we niet vinden, want de navigatie stuurde me steeds de verkeerde kant op. Op de achterbank was het feest, of hommeles, maar het maakte een hoop herrie. Ik schreeuwde dat ze hun mond moesten houden. Eenmaal op de goede weg kregen we een lekke band, midden op een bergweggetje. Alle bagage moest uit de auto. Ik moest hulp zoeken. En Bas ging in de weg lopen, in plaats van dat hij me hielp. Dus ik viel enorm tegen hem uit.
Daarvoor schaamde ik me diep, ik heb die schaamte de hele vakantie gevoeld.
En nu dus weer. In plaats van alle mooie herinneringen aan die vakantie, reed ik de lange weg door de Limousin met een knoop in m’n maag. Het schuldgevoel kerft zich in mijn ziel als een tatoeëernaald op een gevoelig stukje huid.
Ik weet heus wel dat jongeren niet een eind aan hun leven maken omdat hun moeder een keer haar geduld verloor, ik weet dat. Maar ach jongen toch. Je had het toen echt niet makkelijk met mij.

Onze laatste stop van de zeven was op de boerderij waar we bijna jaarlijks vakantie vierden. Ik blogde daar kort geleden nog over. De allerlaatste keer op deze boerderij, misschien waren we zelfs wel de allerlaatste gasten op deze boerderij.
Het was gezellig daar, we haalden herinneringen op met een glaasje wijn bij de houtkachel. Buiten was het koud. De herinneringen waren goed. En weer liet ik een stukje Bas achter. Een blij stukje.

Het is 3 oktober. Vandaag zou Bas 24 zijn geworden. Zal er ooit een 3 oktober zijn die geen pijn meer doet?
Gisteren legde ik samen met Marie twee stenen bij zijn graf. Eentje uit de rivier waar hij zo heerlijk in speelde en eentje van de boerderij, waar hij en ik misschien wel 100 keer overheen hebben gelopen.
Het was fijn en pijnlijk tegelijk om hem te ontmoeten op deze vakantie. 

5 Reacties

  1. Heleen Smit

    Mooi en beeldend geschreven Patti.
    Ik denk terug aan Bas in Frankrijk!

    Xx

    Antwoord
  2. Inge

    ❤️

    Antwoord
    • Annette

      Lieve Patti, ik volg je al 2 jaar, ik kijk enorm uit naar elke volgende blog❤️ van jou leer ik hoe je met dit enorme verlies om moet gaan. Je verhalen zijn stuk voor stuk zo herkenbaar, deze blog raakt me weer enorm💔 zo herkenbaar via Jaap, de Calanques in Marseille, daar waren we graag met Allessandro.
      We zijn in onze eerste moeilijke periode bij de Lotgenotengroep in Rotterdam geweest, bij Willem Vermeijden, ik vond hem via een boek. Daar hebben we veel aan gehad, maar helaas door corona is deze groep toen stil komen te staan😞
      Langzamerhand vinden we onze weg, mede dankzij jou en de blog Bitterzoet van Petra❤️ lieve Patti, ik zou je zo graag eens in real life ontmoeten. Ik wens je het allerbeste, maak nog iets moois van dit leven, ondanks je enorme schuldgevoelens, die heb ik ook zo enorm, tegen beter weten in, we hadden het beste voor met onze mooie, gevoelige, zorgzame en humoristische kids ❤️

      Antwoord
      • Patti

        Lieve Annette, dank je wel voor dit berichtje. Het raakt me om zoveel herkenning te lezen.
        En we moesten elkaar dan maar eens een keer gaan ontmoeten, toch?
        Lieve groet, Patti

        Antwoord
  3. Marten

    wat een liefde en wat een pijn,
    wat een werkelijkheid,
    wat een schoonheid,
    wat een verdriet,
    anders is het niet.
    Liefs, Marten een ervaringsdeler

    Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Rouwpakketje
Rouwpakketje

Je kunt pakketjes kopen, met daarin ook oefeningen voor rouwenden. Ik kan me daar dus niks bij voorstellen.

Lesje rouw
Lesje rouw

Een vriendin belde mij. Ze had net haar vader begraven en was erg verdrietig. Hij was plotseling overleden, ze had geen afscheid kunnen nemen. En hij was erg belangrijk voor haar geweest.
Ze vertelde dat ze moe is en boos en ze heeft last van schuldgevoelens en ze moet zoveel. 
Ik antwoordde dat alle gevoelens bij rouw horen: verdriet, boosheid, angst en ook plezier. Dat laatste kon niet, antwoordde ze, want daar zou ze zich schuldig over voelen.
Ho, dacht ik, dat kan wel. Alles wat je voelt is oké.

Blogs

  • Pattiblog
  • Gastblog
Viewmaster
Vroeger
Runen in muur
Onbetrouwbaar
Brieven
Rouwpakketje
Verdriet
Lesje rouw
Uitvaart
Sterrenhemel
Razen
Rouwpakketje
Rouwpakketje

Je kunt pakketjes kopen, met daarin ook oefeningen voor rouwenden. Ik kan me daar dus niks bij voorstellen.

Lesje rouw
Lesje rouw

Een vriendin belde mij. Ze had net haar vader begraven en was erg verdrietig. Hij was plotseling overleden, ze had geen afscheid kunnen nemen. En hij was erg belangrijk voor haar geweest.
Ze vertelde dat ze moe is en boos en ze heeft last van schuldgevoelens en ze moet zoveel. 
Ik antwoordde dat alle gevoelens bij rouw horen: verdriet, boosheid, angst en ook plezier. Dat laatste kon niet, antwoordde ze, want daar zou ze zich schuldig over voelen.
Ho, dacht ik, dat kan wel. Alles wat je voelt is oké.

Blogs

  • Pattiblog
  • Gastblog
Viewmaster
Vroeger
Runen in muur
Onbetrouwbaar
Brieven
Rouwpakketje
Verdriet
Lesje rouw
Uitvaart
Sterrenhemel
Razen