Toen was het stil

Goeie moeders in omvallende huizen

Op tv hoorde ik een moeder zeggen: ‘Wat ik ook doe, ik doe het goed. En dat moeten andere moeders ook weten: wat je ook doet, je doet het goed!’ Ze had enorm geworsteld in de eerste maanden na de geboorte van haar baby, met dat wat helemaal geen roze wolk bleek te zijn. Met deze zin wilde ze moeders in vergelijkbare omstandigheden een hart onder de riem steken. Je doet het goed.

Mooie zin, maar wel eentje die snijdt.

Want dat kan ik nooit meer zeggen, dat ik het goed deed. Als je met enige tevredenheid kunt kijken naar je volwassen kinderen, dat ze hun roerige puberteit achter zich hebben gelaten en dat ze hun weg vinden, dan kun je denken: hèhè, ik heb het dus nog niet zo verkeerd gedaan.

Als je kind zijn puberteit niet overleefde, dan kun je dat onmogelijk nog vinden.

Pas nu, ruim anderhalf jaar na Bas’ overlijden, begin ik te beseffen wat een suïcide voor extra sporen nalaat. Ik schreef erover, elders op deze website, als informatie voor andere nabestaanden, maar het was niet meer dan het in eigen woorden overtikken van informatie die buiten mijzelf stond. Nu begin ik te voelen wat er staat.

Het is namelijk niet ‘gewoon’ het overlijden van je dierbare, het is een plotselinge dood, te vergelijken met dood door een ongeluk of misdrijf. Dat maakt een heleboel meer los dan alleen het loslaten van die dierbare. Je kind plotseling verliezen maakt dat je meer dan ooit ervaart dat onaangename gebeurtenissen je zomaar kunnen overkomen. Alle controle die je dacht over je leven te hebben is in één klap weggevaagd.

Maar als je dierbare zelf uit het leven is gestapt, dan zegt dat ook nog eens iets over je relatie met diegene. Of het nou je broer, je moeder, je ex-man was, je had waarschijnlijk ooit een stevige band en die wordt eenzijdig én meer of minder gewelddadig verbroken. Omdat diegene niet meer verder wil en kan. Jullie band was kennelijk niet sterk genoeg om hem of haar hier te houden.

Als die dierbare dan ook nog je kind was, zegt het opeens van alles over de opvoeding die je het kind gaf. Of je wilt of niet, je kunt nooit meer zeggen ‘ik deed het goed’. Althans, ik hoop van harte dat er moeders en vaders zijn die dat wel kunnen zeggen, die de depressie, stoornis of beperking van hun kind los kunnen koppelen van hun eigen ouderrol. Ik kan dat niet.

Een therapeut vertelde mij dat het piekeren dat ik nu al 20 maanden elke nacht doe, ten koste van mijn dierbare nachtrust, van alles te maken kan hebben met dat controleverlies. Toen ze dat zei, voelde ik mijn gezicht helemaal opklaren: ja, dat is het, dat moet het zijn.

Want een kind op die manier kwijtraken slaat je alle controle uit handen. Een kind hebben dat veel problemen ervaart deed dat ook al, maar de dood is zo onherroepelijk dat je opeens letterlijk met lege handen staat.

Ik was 20 jaar bezig met het in leven houden van dit kind, eerst door zijn lichamelijke conditie en daarna omdat ik vruchteloos met hem leurde bij hulpinstanties.

Dat klinkt alsof ik zelf degene was met het probleem, moeders die met zieke kinderen leuren hebben vaak een onderliggend probleem met aandacht voor henzelf, maar dat was dus niet zo. Bas had een geboortetrauma, hersenvliesontsteking en een ontwikkelingsstoornis en al die zaken belemmerden hem in zijn ontwikkeling. Eerst ging hij bijna dood aan zijn geboorte en ziekte, vervolgens aan de gevolgen ervan die maakten dat hij zich anders ontwikkelde en extra gevoelig bleek.

Ik heb met hem geleurd, want ik wilde dat hij werd geholpen zodat hij beter werd. Dat hij zich beter zou voelen. Dat hij zijn leven wilde leven.

Was dat goed? Ik weet het niet. Het was hard werken, dat wel. Ik heb een hoop verkeerd gedaan, ook.

En het is nu dus hard piekeren, vooral ‘s nachts, als de monsters van de nacht toeslaan. Problemen zijn 10 keer erger als het licht uit is, de nachten duren dan lang. Zo blij als het ‘s ochtends licht wordt was ik nooit eerder. De dag is begonnen, de problemen van de nacht krimpen tot normale proporties, er is genoeg wat niet goed gaat, maar het is niet zo dat mijn huis instort of dat ik binnenkort op straat sta met schulden, of ander vreselijk te voorspellen onheil.

Te voorspellen ja, want dat is waar het om gaat. Als je schulden maakt, kom je in de problemen. Als je je rekeningen niet betaalt ook. Als je je huis niet verzorgt, zakt het vanzelf een keer in. Allemaal zaken die min of meer op te lossen zijn: leef zuinig, betaal je rekeningen en zorg voor je huis.

Dat doe ik ook allemaal wel. Toch lig ik van dit soort dingen wakker, dat is toch raar?

Het gaat dan ook om dat wat eronder zit, denk ik. Het niet te voorspellen onheil. Dat zomaar opeens iemand ziek kan worden, dood kan gaan. De permanente dreiging dat mijn leven ieder moment verder kan afbrokkelen, dat het noodlot doodleuk nog een keer kan toeslaan, die dreiging is altijd voelbaar. En kennelijk vertaal ik die in piekeren over rekeningen die ik gewoon betaal en in de vermoeidheid van lange dagen na zo weinig nachtrust.

Of ik het als moeder al dan niet goed deed, doet er dan ook gewoon niet toe. Al was ik de beste moeder van de wereld geweest – en dat was ik zeker weten niet – dan had dat de pijn van het verlies geen sikkepit minder gemaakt.

Ik zoek naar een manier om het draaglijk te houden. Te kunnen slapen, minimaal dat.

Maar ik vrees dat ik ook dit gedeelte zal moeten incasseren als onderdeel van de rouw. Rouw is duidelijk niet alleen maar huilend boven een foto hangen, het is ook dit allemaal. De angst voor mijn eigen kwetsbaarheid, de angst dat mijn huis gaat omvallen.

Foto: Pascal Krumm on Reshot

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Bang
Bang

Het was moeilijk om toe te geven, want het is niet stoer, maar ik ben doodgewoon bang voor alles wat ons boven het hoofd hangt.

Positiviteitsdenken
Positiviteitsdenken

Keuzes maken en verantwoordelijkheid nemen maken je vrij, zegt men. Ik ben het daar niet mee eens.

Blogs

  • Pattiblog
  • Gastblog
mens boven aan hoge rots
Bang
zeilboot
Positiviteitsdenken
meisje en hond op kleed
Rouwmoe
fiets in de stad
Onderweg
man met luchtballon
De leegte
De groeten van Bas
Bang
Bang

Het was moeilijk om toe te geven, want het is niet stoer, maar ik ben doodgewoon bang voor alles wat ons boven het hoofd hangt.

Positiviteitsdenken
Positiviteitsdenken

Keuzes maken en verantwoordelijkheid nemen maken je vrij, zegt men. Ik ben het daar niet mee eens.

Blogs

  • Pattiblog
  • Gastblog
mens boven aan hoge rots
Bang
zeilboot
Positiviteitsdenken
meisje en hond op kleed
Rouwmoe
fiets in de stad
Onderweg
man met luchtballon
De leegte
De groeten van Bas