Toen was het stil

En toen was er hulp

In de New York Times stond een interview met een vrouw die haar enige – en jonge – kind had verloren aan zelfdoding. Het was een krachtig verhaal, die vrouw was al enige jaren onderweg en had een missie opgepakt om anderen te helpen. Want ze had na de dood van haar kind zo veel liefde over, zei ze.

Die laatste zin, daar moest ik van slikken. Ik herken het wel. Nu mijn hondje dood is, ben ik op internet aan het gluren naar puppy’s. Ik ga geen hondje aanschaffen, daartoe ontbreken me de middelen en ook de energie. Maar wat moet ik met al die overblijvende liefde?

Als je enige kind wegvalt, heb je wel heel veel liefde over, denk ik zo. Maar toch geldt dit voor één van de drie ook. Want de liefde voor je kind is oneindig, die liefde is niet deelbaar.

Ik weet nog dat ik destijds een beetje nerveus was voordat Marie werd geboren, anderhalf jaar na Bas. Want wat nou als ik van dit kind niet net zoveel zou kunnen houden als van Bas? Of, misschien nog wel erger: wat als ik minder van Bas zou gaan houden door de komst van deze baby? Bij die laatste gedachte kon ik me overigens niet zo heel veel voorstellen, want hoe zou ik ooit ook maar een spatje minder kunnen houden van dit fantastische kind?

Het was dan ook een zorg die niet nodig bleek te zijn. Want toen Marie werd geboren, bleek ik de tijd dan wel te moeten verdelen over twee, maar de liefde bleek onuitputtelijk. Ik hield gewoon nog net zoveel van Bas én ook net zoveel van Marie. Hoeveel ruimte zo’n moederhart toch heeft.

Een paar jaar later durfde ik het dus met een gerust hart aan om er nog eentje te laten komen en vanaf die tijd had ik drie grote liefdes. De een had wat meer zorg nodig dan de ander, de ander was wat moeilijker te begrijpen, maar ik hield van alle drie evenveel.

Nu er eentje wegvalt, voel ook ik dus het vacuüm van de liefde die ik niet meer kwijt kan. Bas’ graf verzorgen is het enige. Een kaarsje opsteken. Hem herinneren.

Maar dat laatste doe ik zo weinig mogelijk. Alle herinneringen doen pijn, zoals Vijf dat vorige week zo mooi verwoordde. Iedere vierkante centimeter in mijn huis doet pijn, want ieder vloerdeel heeft Bas gedragen, de tegels in de wc heb ik samen met Bas gelegd, ieder grassprietje in de tuin lijkt sprekend op de grassprietjes van twee jaar geleden, waar Bas overheen liep richting zijn asbak.

Mijn huis, mijn veilige plek, is een monument geworden. Een mausoleum zonder stoffelijke resten.

Ik geniet van de kleuren die ik heb gecreëerd, van de lichtinval, van de ruimte, de gezelligheid. Tegelijk trek ik me terug en voelt het huis als veel te zwaar.

Dat is het ook letterlijk, nou ja niet letterlijk in de zin van de zwaarte van de stenen, maar voor wat betreft het onderhoud. Ik ben al 14 jaar in mijn eentje verantwoordelijk voor het onderhoud. En net zoals de cakes die ik bak momenteel structureel mislukken, zo lukt ook het klussen aan mijn eigen huis niet. Niet alleen door mijn fysieke beperkingen, maar ook door gebrek aan concentratie en aandacht. Door de vermoeidheid die maar niet minder wil worden.

‘Jij bent een echte doe-het-zelver,’ zei een therapeut een paar jaar geleden eens tegen me en helaas bedoelde ze daarmee niet dat ik zo vreselijk handig ben met gereedschap. Nood breekt wet en ik heb mezelf een hoop kluswerk aangeleerd, maar echt goed ben ik er niet in. Nee, ze bedoelde dat ik van jongs af aan ben gewend mijn eigen boontjes te doppen. Ik zorg voor mezelf en voor mijn kinderen. Het komt niet in me op om iets samen met een ander te doen, ik ben redelijk onuitstaanbaar als het gaat om overleggen, want ik doe de dingen nou eenmaal op mijn manier. En hulp vragen staat gewoon niet in mijn woordenboek.

Toch heb ik het gedaan, ik heb hulp gevraagd bij het klussen in mijn huis. Omdat ik gisteren, staande op een krukje met een verfkwast in mijn hand, bezag hoe ik stond te prutsen, besefte dat ik mijn huis lelijker aan het maken ben en concludeerde dat ik het dus niet alleen kan.

Ik deed een oproepje en daar werd op gereageerd. Door mijn beste vrienden, maar ook door buren, bekenden, gewoon goeie mensen. Uit het hele land willen ze komen om mij te helpen met het opknappen van mijn huis. Tot tranen roert me dit. En verder roept het enorm veel weerstand op, want ik zal me straks dus echt moeten overgeven aan mensen die hier een beetje gaan lopen samenwerken.

Het is een eenzaam proces, dat rouwen. Ik weet nog dat ik in die eerste maanden constateerde dat zelfs de kinderen en ik hierin niet samen opgaan. Het voelde – en voelt nog steeds – als dobberen op een oceaan, zonder land in zicht, waarbij de kinderen dus gewoon ieder een andere kant op drijven als ik. Dat ik ze zo nu en dan even bij de kraag grijp en dan dobberen we samen een stukje op, maar meer niet. Want wat ik voel is niet uit te leggen, ook al doe ik hier zo nu en dan een kleine poging. Wat zij voelen, kunnen ze mij op hun beurt ook niet uitleggen.

En in de loop van de afgelopen anderhalf jaar zijn er dus mensen om ons heen verdwenen, best veel ook. Marie verloor de meeste vrienden, Vijf blijft overeind door het gewoon maar niet over zijn pijn te hebben en ook in mijn naaste omgeving bleven mensen nadrukkelijk weg.

Maar dan dit. Uit hoeken en gaten komen fijne mensen hulp aanbieden. Ik blijk met wel zoveel mensen geschiedenis te hebben. Zoveel mensen voor wie ik warme gevoelens koester.

Ook dat is liefde.

Het is niet zo dat er uit de dood van Bas nu iets moois voortkomt, dat nooit. Maar nu, mede door zijn overlijden met mijn rug tegen de muur, leer ik misschien eindelijk wel dat het niet erg is dat hier mensen over de vloer komen om mij wat werk uit handen te nemen. Dat het hele proces iets minder eenzaam is dan ik dacht.

Daar ben ik diep dankbaar voor. Ook dat is liefde.

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Onverdraagzaam
Onverdraagzaam

Mijn empathie is stuk. Dat dit ook bij rouw zou horen, had ik nooit kunnen bedenken.

Blogs

  • Pattiblog
  • Gastblog
Zwaar voor zo’n kleintje
Storm op zee
Onverdraagzaam
Tijd
Eiffeltoren 2004
De Eiffeltoren van Bas
Doelloos
mens boven aan hoge rots
Bang
Onverdraagzaam
Onverdraagzaam

Mijn empathie is stuk. Dat dit ook bij rouw zou horen, had ik nooit kunnen bedenken.

Blogs

  • Pattiblog
  • Gastblog
Zwaar voor zo’n kleintje
Storm op zee
Onverdraagzaam
Tijd
Eiffeltoren 2004
De Eiffeltoren van Bas
Doelloos
mens boven aan hoge rots
Bang