Toen was het stil

De troost van de herfst

Deze tijd van het jaar was al nooit favoriet. Zelfs de geboorte van Bas, op 3 oktober, maakte van het najaar geen blije tijd. Integendeel misschien wel, want Bas was ziekelijk toen hij klein was en ik was altijd dolblij als het buiten weer warm en zonnig werd. Ik trok hem de winter door zoals ik mezelf de winter door sleepte, alleen moest hij daarbij letterlijk overleven en ging het bij mij alleen maar om een diep gevoel van blèh.

Dat ik nu helemaal niet meer blij te schoppen ben in deze tijd is niet verwonderlijk, nu Bas 1 november als sterfdatum koos. De tijd voorafgaand aan die datum lijkt extra zwaar, net alsof ik mezelf een berg op aan het hijsen ben waarvan ik weet dat ik er straks in één keer af lazer.

We, de kinderen en ik, zinnen op een bij ons en vooral bij Bas passende viering van 1 november. Het is Dia de los Muertos dan, Allerheiligen en dan Allerzielen, of omgekeerd, ik ben zelf niet gelovig. Maar ik vermoed dat Bas deze dag zorgvuldig heeft uitgekozen, dat morbide gevoel voor humor had hij wel.

Dus dat honoreren we, tenslotte heeft hij het ons daarmee gemakkelijk gemaakt als het gaat om het ‘vieren’ van zijn heengaan.

‘Je moet drank en sigaretten op z’n graf achterlaten,’ leest Vijf op van zijn mobiel, in een poging uit te vinden wat we nou precies moeten doen op die dag. In Mexico wordt Dia de los Muertos uitbundig gevierd, nou dat kunnen wij ook.

Mezelf en elkaar schminken als blije doodshoofden zie ik echter niet helemaal zitten, en bovendien ligt Bas op een protestantse begraafplaats; die mensen krijgen een hartverzakking als ze ons zo zien.

En sigaretten. ‘Nee hoor, ik ga echt geen sigaretten kopen,’ zegt ik verschrikt. ‘Ik heb Bas’ roken bij leven niet gesponsord, dat ga ik na z’n dood dus mooi ook niet doen.’

‘Lekker is dat,’ antwoordt Vijf, ‘er staat hier toch echt dat je drank en sigaretten moet achterlaten, anders doe je het niet goed. Is het jouw schuld als zijn geest geen rust vindt.’

Zucht.

Het is semi-serieus dit. Ik geloof geen moment dat Bas’ ziel geen rust vindt als ik geen sigaretten voor hem koop, dat zou wat zijn voor al die doden die nooit sigaretten op hun graf kregen. En Vijf weet dat natuurlijk ook.

Maar op de een of andere manier grijp je alles aan om een beetje grip op die dag te krijgen.

We gaan naar het graf, we eten een taartje – we eten altijd taartjes als er iets te vieren dan wel te betreuren valt – we zijn samen. En meer hebben we niet.

Geen religie betekent ook nagenoeg geen rituelen. En dus zoeken we die zelf maar.

Misschien bezoeken we een voorstelling van André Manuel. We draaiden dit lied op Bas’ uitvaart. Naast liedjes van Massive Attack en Radiohead, maar die zijn wat moeilijker te bezoeken. Bovendien belooft Manuel nog wat meer verstrooiing en die zoeken we natuurlijk ook gewoon.

Ik draai alvast het liedje, moet er alvast van huilen. Die begrafenis komt zo dichtbij opeens, dat hele afscheid herleeft heftiger naarmate de datum nadert.

Toen in die afscheidsweek reden we bijna elke dag naar Utrecht. Daar moesten we zijn, want daar lag Bas opgebaard, daar waren andere mensen die hem gedag kwamen zeggen, daar versierden we zijn kist zo goed we konden.

Op een van die dagen, op weg naar Bas in de auto, hoorde ik op mijn Spotifylijst dit liedje van Massive Attack langskomen. En ik begon te huilen en kon daar niet meer mee stoppen. ‘Deze moet ook op de uitvaart,’ zei ik heel beslist, tussen twee snikken door, ‘deze moet!’

Dus er werd plaatsgemaakt in de speellijst, die al eerder was opgesteld en het nummer werd gespeeld. Het gaat niet over de dood, maar wel over afscheid, over wanhoop en het diepe verlangen te herstellen wat kapot is gegaan.

Nou staat dit in een lijst met honderden nummers. Maar steeds als ik in de buurt van Bas’ graf ben, en ik heb mijn Spotify op ‘shuffle’ staan, wordt dit nummer afgespeeld, toeval of niet. Steeds weer ben ik in tranen, of ik nou achter het stuur zit of niet, steeds voel ik Bas’ aanwezigheid even.

Nee, het wordt niet meer mijn favoriete tijd van het jaar. Maar ik ervaar, gek genoeg, troost in het grauwe en zompige weer. Stel je voor dat ik naar buiten zou moeten omdat de zon blij schijnt en stel dat ik buiten dan allemaal mensen blij zou horen wezen?

De bomen zijn aan het kleuren, de berk naast ons huis is al bijna kaal. De natuur sterft af, mag even uitrusten en bijkomen van alle blijdschap.

Elke dag als ik mijn rondje loop langs eeuwenoude bomen voel ik de troost van de vergankelijkheid. Ook zij zullen eens geveld worden, maar niet nadat ze ettelijke generaties aan blije dan wel tobbende dan wel diep verdrietige mensen zagen langstrekken. Alsof het allemaal niet zo belangrijk is even.

Het doet er dus even niet toe. Misschien vinden we geen passende manier van omgaan met deze dag, misschien is dat wel de crux. Want zou dat maken dat we ons wel tevreden voelen? Of zijn we vooral bezig met het voorkomen dat we weer van die berg storten?

En misschien is dat laatste wel onontkoombaar: het ís gewoon een rotdag, het ís gewoon een rotgegeven: hij is er niet meer, hij is er zelf uitgestapt, we missen hem zo.

Kunnen we voorstellingen bezoeken, ons volproppen met taart, vermaledijde sigaretten achterlaten wat we willen, maar we voelen ons er geen spatje beter van.

Dus ik loop maar wat onder de bomen. Voel hun stilte, ervaar hun kracht en voel steeds opnieuw dat het nou eenmaal zo is. We leven, we gaan dood, tussenin gebeurt er een heleboel wat we niet hebben kunnen sturen.

Het is een rottijd, ik kan het niet mooier maken dan het is. Laat ik dan ook maar ophouden dat te proberen.

We gaan evengoed wel taart eten volgende week. Uiteraard.

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Resilience
Resilience

Waar haal je als nabestaande de veerkracht vandaan om door te gaan.

Homoseksualiteit in Nuns
Homoseksualiteit in Nuns

Dat het suicidecijfer in de Noord-Veluwe zo hoog is, lijkt verband te houden met de gebrekkige acceptatie van homoseksualiteit. Laten we dit alsjeblieft snel veranderen.

Blogs

  • Pattiblog
  • Gastblog
Resilience
Resilience

Waar haal je als nabestaande de veerkracht vandaan om door te gaan.

Homoseksualiteit in Nuns
Homoseksualiteit in Nuns

Dat het suicidecijfer in de Noord-Veluwe zo hoog is, lijkt verband te houden met de gebrekkige acceptatie van homoseksualiteit. Laten we dit alsjeblieft snel veranderen.

Blogs

  • Pattiblog
  • Gastblog