Toen was het stil

De groeten van Bas

Soms hoor ik mensen die ook hun kind verloren verontwaardigd reageren als anderen hen prettige feestdagen wensen. Want wat nou prettig en wat nou feest, denk je nou echt dat ik ooit nog iets als prettig en feest ga ervaren? – zo redeneren zij. Of liever gezegd, zo voelen zij dat.
Ik ervaar dat anders, gelukkig. Het eerste jaar vond ik het nog wat raar: zo vlak na Bas’ overlijden een kerstkaart ontvangen, met daarop niets anders dan de voorgedrukte tekst die ons voorspoed en plezier wenste – dat voelde inderdaad als niet passend, of zelfs als ongepast.
Maar nu is het alweer de derde kerst. Nu kan dat best.
Ik maak er ook gewoon een fijne kerst van. Mijn kinderen zijn er, mijn partner, mijn moeder. Gewoon knusse dagen thuis, samen, lichtjes en kaarsjes, lekker eten, spelletje doen. Helemaal kneuterig en fijn, ik verheug me erop.

Maar dan, dan gebeuren er wat ogenschijnlijk onbelangrijke dingetjes.
Op een online forum heb ik een aanvaring met iemand en diegene meldt fijntjes dat ik als moeder pas recht van spreken heb als AL mijn kinderen gezond en stabiel volwassen zijn geworden. Geschrokken en bezeerd meld ik hem dat ik dit een opmerking vind die ver onder de gordel is, waarop hij reageert met een uitdagende smiley. Ik krimp letterlijk ineen.
Het ergste hierbij vind ik nog dat niemand het voor me opneemt. ‘Laat gaan,’ zegt een vriendin, ‘hij weet niet beter.’ Terwijl ik denk: laat gaan, laat gaan, het gaat hier niet om hem, het gaat erom dat ik een stomp tussen m’n ribben incasseer, begrijp dat nou. Opeens voel ik me alleen in mijn leed, omdat niemand dit lijkt te begrijpen.

Een dag later loop ik met partner door de winkelstraat in mijn dorp, op weg naar de supermarkt. Er komt een kerstman naar me toe, met een mand vol spekkies, die hij me uitnodigend voorhoudt. Ik houd helemaal niet van spekkies, maar vind het gebaar leuk, dus ik pak er eentje.
‘Doe de groeten aan Bas,’ hoor ik dan naast m’n oor. Het is de kerstman, ik heb geen idee wie hij is.
Waarschijnlijk kijk ik net zo verbluft als ik me voel, want hij voegt eraan toe: ‘ik ben een oude vriend van Bas.’
Ik knik eens wat en loop weg. Denk eerst: nou, dan ben je een wel heel oude vriend, als je niet weet dat hij dood is. En dan: au, au, au. Ik buig voorover, pak mijn buik vast en val bijna om.
De groeten aan Bas. Alsof hij er gisteren nog was en vandaag opeens niet meer. Opeens niet meer, opeens is hij zo ontzettend dood.
Mijn partner probeer ik bij de arm te grijpen, ik wil erg graag vertellen wat er net gebeurde, maar hij beent met grote passen voor me uit. Hij heeft het hele gebeuren niet meegekregen en hij weet niet hoe gauw hij uit de drukke winkelstraat weg moet komen.
Opeens voel ik me alleen en ongemakkelijk. Ik zie mensen naar me kijken en realiseer me dat ik loop te huilen, met grote verschrikte ogen. Naast de schrik en het verdriet voel ik me vreselijk ongemakkelijk.
Aan het einde van de straat staat vriend eindelijk stil en dan ziet hij pas dat er iets met me is. Hij pakt me even vast, nog steeds niet begrijpend, en ik probeer het uit te leggen maar ik begrijp het zelf niet zo goed. Ik heb nog nooit huilend door een winkelstraat gelopen, wat moet ik doen om me te herpakken?
Nu begrijp ik de term ‘jezelf bij elkaar rapen’ pas echt, want voor mijn gevoel pak ik mezelf huidlaag voor huidlaag en spiertje bij botje op, maak er een coherent geheel van en zet de gang naar de supermarkt voort. Daar doe ik mijn boodschappen en eenmaal thuis vertel ik het verhaal aan Marie.
Die ook bleek wegtrekt. Doe de groeten aan Bas. Soms is het echt niet fijn om in een dorp te wonen, de herinneringen slaan je om de oren, ook en vooral als je die niet wilt.

Facebook doet er een schepje bovenop, vandaag, door me te helpen herinneren aan de laatste kerst met Bas. Kijk eens, drie jaar geleden gingen jullie met zijn allen naar de kerstsamenzang in het parkje in het dorp, net zoals jullie dat ook deden toen de kinderen nog klein waren.
Ik zie de foto’s van drie jaar geleden en zie de kinderen voor me, een beetje klierend achterin de groep zingende mensen. Vooral Bas was druk bezig met het maken van foto’s van alle lichtjes.
Ze waren zo leuk met zijn drieën, het was ook zo leuk om met hen op pad te gaan.
We zijn nooit meer zomaar op pad gegaan, gewoon even een museum bezoeken in Amsterdam, of een fort in Bourtange, of een stadje in Duitsland. Want als we dat nu met zijn drieën deden, zou het vooral heel erg voelen als niet compleet. Alsof je jezelf nog wat extra met de neus op de feiten drukt.

Maar we gaan wel gewoon kerst vieren.
Alledrie zetten we kleine en grote stappen richting onze toekomst. Kinderen met school en opleiding, met nieuwe en oude vriendschappen en gewoon door groot en zelfstandig te worden. Ik met mijn hondje, mijn academie en andere kleine stapjes.
We gaan niet bij de pakken neerzitten, we hebben oprecht prettige kerstdagen straks.
Maar daaronder zit die o zo gemakkelijk aan te raken pijn altijd, als een bonkende hoofdpijn, waarmee je wel een gesprek kunt voeren, waarmee je zelfs de slappe lach kunt hebben, maar die je toch zo nu en dan even flink afleidt.
Het is niet anders, ik ben allang blij met onze wil verder te leven, ook al betekent dit dat je onverwachte dreunen moet incasseren, van kerstmannen en forumleden en soms gewoon van je eigen geheugen.
Prettige feestdagen allemaal, ik hoop dat ook andere rouwende mensen steun kunnen vinden in kleine lichtpuntjes en in warme contacten. Opdat ze oprecht, misschien voorzichtig, kunnen spreken van prettige kerstdagen. Ik hoop dat er een beetje wordt gezorgd voor deze mensen. Want ik weet nu ook: tijd heelt niet alle wonden. Geenszins.

2 Reacties

  1. Karin

    Wat een prachtige, inzicht-gevende column!

    Antwoord
    • Patti

      Dank je! Een beetje laat, maar ik ben opnieuw aan het beheren geslagen…

      Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Tijd
Tijd

Het lijkt een eeuw geleden dat Bas nog bij ons was. Tegelijk is het alsof hij ieder moment de deur binnen kan wandelen.

De Eiffeltoren van Bas
De Eiffeltoren van Bas

De uitvaart letterlijk terugkijken en opnieuw beseffen wat je nu eigenlijk mist.

Blogs

  • Pattiblog
  • Gastblog
Zwaar voor zo’n kleintje
Storm op zee
Onverdraagzaam
Tijd
Eiffeltoren 2004
De Eiffeltoren van Bas
Doelloos
mens boven aan hoge rots
Bang
Tijd
Tijd

Het lijkt een eeuw geleden dat Bas nog bij ons was. Tegelijk is het alsof hij ieder moment de deur binnen kan wandelen.

De Eiffeltoren van Bas
De Eiffeltoren van Bas

De uitvaart letterlijk terugkijken en opnieuw beseffen wat je nu eigenlijk mist.

Blogs

  • Pattiblog
  • Gastblog
Zwaar voor zo’n kleintje
Storm op zee
Onverdraagzaam
Tijd
Eiffeltoren 2004
De Eiffeltoren van Bas
Doelloos
mens boven aan hoge rots
Bang